در این پژوهش به بررسی رابطه بین مشارکت اجتماعی و نشاط اجتماعی پرداخته می شود. روش پژوهش از نوع پیمایش و جامعه آماری آن کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل در سال تحصیلی 92-91 هستند که تعداد آنها برابر با 10223 نفر است. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و 370 نفر دانشجو به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه بوده که در مورد متغیر نشاط اجتماعی با پنج بعد از پرسشنامه استاندارد آکسفورد استفاده شده و پرسشنامه مشارکت اجتماعی با سه بعد از نوع پرسشنامه محقق ساخته بوده است. روایی پرسشنامه از طریق اعتبار صوری و محتوایی و پایایی آن نیز از طریق آلفای کرونباخ به دست آمد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل شد. نتایج تحقیق حاضر نشان می دهد که میزان نشاط اجتماعی در حد متوسط به بالا و میزان مشارکت اجتماعی در حد متوسط به پایین است. در ابعاد مشارکت اجتماعی روحیه مشارکتی و در ابعاد نشاط اجتماعی بعد رضایت از خود بیشترین میانگین را در بین دانشجویان به خود اختصاص می دهند. میزان نشاط اجتماعی با مشارکت اجتماعی و ابعاد سه گانه آن دارای همبستگی مستقیم معنی دار بود؛ ولی مشارکت و نشاط اجتماعی بر اساس جنس، وضعیت تاهل دانشجویان معنی دار نبودند. دانشجویان رشته های علوم انسانی و پزشکی با نشاط تر بوده و دانشجویان فنی در بین دانشجویان مورد مطالعه از کمترین میزان نشاط برخوردار بودند. در نهایت، تحلیل رگرسیون نشان داد که 17 درصد از تغییرات متغیر نشاط اجتماعی از روی ابعاد سه گانه مشارکت اجتماعی قابل تبیین است. همچنین، وجود روحیه مشارکتی بیشترین تاثیر را در میزان نشاط اجتماعی دانشجویان دارا بوده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در مقاله حاضر، آثار ریسک های اجتماعی بر میزان نشاط اجتماعی زنان شهری و روستایی دلیجان بررسی شده است. جمعیت نمونه پژوهش، 700 نفر از زنان (49-15 ساله) هشت منطقه شهرستان دلیجان و شش روستای تابعه آن (دهستان جوشق) بوده و اطلاعات حاصله با استفاده از فن پیمایش و تکمیل پرسشنامه گردآوری شده است. بر اساس یافته های پژوهش، میزان نشاط زنان مورد بررسی، بر حسب متغیرهای زمینه ای و خانوادگی تغییر یافته است. از میان ریسک های اجتماعی مورد بررسی، شامل گرایش و اقدام به خودکشی، طلاق و خشونت های خانوادگی، و دیررسی ازدواج، سطح تاثیر دیررسی ازدواج بر نشاط زنان، کاملا معنادار بوده است. این تاثیر به طور خاص در مناطق روستایی بیشتر و واضح تر بوده است. این تصور که مشارکت زنان در فعالیت های بیرون از خانه و گسترش دامنه انتخاب آن ها، بر میزان نشاط ایشان می افزاید، مورد تایید قرار نگرفت که به احتمال بسیار زیاد، حضور متغیرهای فردی و اجتماعی دیگر مانند هزینه ها و دشواری های ناشی از پذیرش نقش های جدید و دیررسی ازدواج، جهت این موضوع را تبیین می کند. بر اساس یافته های تحلیلی، در مناطق شهری، مقوله بیگانگی اجتماعی و در مناطق روستایی، احساس امنیت اجتماعی، بیشترین تاثیر را در نشاط زنان داشته است.

مقدمه: شادی و نشاط گامی اساسی برای تغییر جوامع و اجتماعات شهری و روستایی و تحول و تکامل درونی انسانهاست. شادی و نشاط، گمشده انسان معاصر و مطلوب مشترک همه انسانها است. انسان موجودی هدفمند و جویای نشاط (شادکامی)، خوشبختی و سعادت است و تا زمانی که به آنچه می خواهد دست نیابد احساس نشاط، خوشبختی و سعادت نمی کند. شادبودن اجتماعات انسانی یکی از عوامل مؤثر بر توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است و باعث توسعه پایدار می شود. تحقیق حاضر با رویکرد اجتماعی پدیدارشناختی و با هدف بررسی تجربیات روان شناسان از نشاط اجتماعی انجام گرفت. روش: اطلاعات با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته از شانزده روان شناس دارای مدرک دکتری و با سابقه حداقل پنج سال تدریس در سطح آکادمیک گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از روش پدیدارشناسی اسمیت استفاده شد. یافته ها: در این تحقیق، از داده ها 8 مقوله اصلی و 46 مقوله فرعی استخراج شد. نتایج نشان داد که در برخی مقوله های فرعی نظیر تعریف نشاط اجتماعی، پیامدها، موانع و علل، بین نظر روان شناسان با پیشینه پژوهش تا حدودی همسویی وجود دارد؛ ولی در راهکارها نتایج متفاوتی دیده می شود. روان شناسان بر اساس دیدگاه روان شناسی و تجارب خود راهکارهای مختلفی برای والدین و سازمانها در سطح خرد و کلان پیشنهاد کرده اند. ازجمله، راهکارهای پیشنهادی آنان می توان به سیاسی نکردن نشاط اجتماعی، دقت در انتخاب مسئولان و شایسته سالاری، کاهش فاصله طبقات اجتماعی، سامان بخشیدن به وضعیت اقتصادی، داشتن نگاه علمی به مسئله نشاط اجتماعی و چند راهکار دیگر اشاره کرد. بحث: یافته های پژوهش حاضر نشان داد، روان شناسان نشاط اجتماعی را به صورت سازه ای چندبعدی تعریف می کنند که در سه وجه هیجانی، شناختی و گرایش به عمل متعهدانه نمود می یابد و شامل پویایی و تحرک تک تک افراد جامعه، احساس امنیت و احساس تعلق به بافت است. درنهایت این که نتایج حاصل از این پژوهش راهگشای تحقیقات بیشتر در حوزه مداخلات مربوط به نشاط اجتماعی خواهد بود.

هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر احساس امنیت اجتماعی بر سرمایه و نشاط اجتماعی است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ شیوه اجرای پژوهش در زمره تحقیقات توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش جوانان18 تا 29 ساله خرم آباد است که بر اساس فرمول کوکران 384 نفر از آن ها به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد بود که روایی آن با به کارگیری روش اعتبار محتوا و پایایی آن ها با محاسبه آلفای کرونباخ تایید شد. در این پژوهش برای بررسی و آزمون فرضیه ها رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار AMOS18 به کار گرفته شد.نتایج پژوهش حاکی از آن است که در سطح اطمینان 95 درصد احساس امنیت اجتماعی تاثیر مثبت و معناداری بر سرمایه و نشاط اجتماعی جوانان خرم آباد می گذارد. از طرف دیگر، یافته های پژوهش نشان داد سرمایه اجتماعی تاثیر مثبت و معناداری بر نشاط اجتماعی جوانان خرم آباد دارد.

نشاط اجتماعی یکی از مسائل مهم جامعه امروزی بوده و بخشی از مسائل اجتماعی-فرهنگی (آسیب ها) وابسته به میزان نشاط اجتماعی است. این مسئله تحت تأثیر عوامل مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روانی است. هدف اصلی پژوهش مطالعه عوامل مؤثر بر نشاط اجتماعی به روش فراتحلیل دربازه زمانی 1386 الی 1401 است. روش پژوهش از نوع فراتحلیل (کمی)، ابزار آن پرسشنامه معکوس، آماره تحلیل کوهن و فیشر؛ روش نمونه گیری تعمدی-غیراحتمالی، از جامعه آماری 55 پژوهش، 43 سند به عنوان حجم نمونه با رعایت ملاک ورود (اعتبار و روایی) انتخاب شده است. نتایج نشان می دهد که بین سرمایه اجتماعی (اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی، مشارکت اجتماعی، مقبولیت اجتماعی، شبکه های خویشاوندی و تعاملات اجتماعی، بی تفاوتی اجتماعی)؛ سبک زندگی (سبک زندگی ورزشی، سبک زندگی دینی، سبک فراغتی سالم و سبک زندگی مصرفی)؛ سرمایه فرهنگی (نهادینه شده و تجسم یافته)؛ عوامل رسانه ای (شبکه های اجتماعی، رسانه های داخلی و رسانه های محلی)؛ عوامل اجتماعی (محرومیت نسبی، ناکامی اجتماعی، بی سازمانی اجتماعی و آنمی اجتماعی، احساس بی عدالتی)؛ عوامل روانی (عزت نفس، رضایت از زندگی، شخصیت بهنجار و احساس هویت) و عوامل زمینه ای (طبقه اجتماعی، سطح تحصیلات، سن و درآمد) میزان نشاط اجتماعی رابطه معنی داری وجود دارد.

این مقاله به بررسی نقش عوامل اجتماعی موثر بر نشاط اجتماعی می پردازد. بدین منظور از تئوری رونالد اینگلهارت، گیدنز و تدگار به عنوان چارچوب تئوریک استفاده شد. روش تحقیق، پیمایشی و جامعه آماری افراد بالای 15 ساله استان گلستان است. شیوه نمونه گیری، خوشه ای چندمرحله ای است و حجم نمونه طبق فرمول کوکران 400 نفر می باشد. ابزار گردآوری داده‏ها، پرسشنامه محقق ساخته است. روش تجزیه و تحلیل داده ها، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر و تحلیل رگرسیون با استفاده از نرم افزار SPSS است. از اعتبار صوری جهت سنجش اعتبار استفاده شد و پایایی متغیر نشاط اجتماعی 858/0 که در حد بسیار بالایی است و گویه های آن توانسته اند از همسازی درونی لازم برخوردار باشند. نتایج آزمون نشان می دهد که میانگین نشاط اجتماعی در بین افراد نسبتاً پایین بوده و میانگین آن برابر با 90/2 است. بین دینداری و اعتماد اجتماعی با نشاط اجتماعی رابطه معنادار مثبت و مستقیم وجود دارد. هر چه دینداری و اعتماد اجتماعی بیشتر شود، میزان نشاط اجتماعی افزایش می یابد. بین احساس محرومیت نسبی و نشاط اجتماعی رابطه منفی مشاهده شد. متغیرهای مستقل، 1/39 درصد از واریانس و تغییرات نشاط اجتماعی را تبیین و پیش بینی می کنند. نتیجه این که عوامل اجتماعی تأثیر زیادی بر نشاط اجتماعی دارند. برای افزایش نشاط اجتماعی در استان گلستان بایستی میزان اعتماد اجتماعی و دینداری افراد را افزایش داد و از میزان احساس محرومیت نسبی کاست.

سرمایة اجتماعی با نشاط اجتماعی، که از مؤلفه های کیفیت زندگی محسوب می شود، در تعامل است و موضوع نشاط زنان دانشجو، به لحاظ تأثیرگذاری این گروه در جامعه، از اهمیت بیشتری برخوردار است. این پژوهش با هدف پیش بینی نشاط اجتماعی بر اساس سرمایة اجتماعی دانشجویان زن انجام گرفت. جامعة آماری پژوهش را دانشجویان زن دانشگاه پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی شهر ساوه با تعداد 5244 نفر در سال 1396 تشکیل دادند؛ که با استفاده از فرمول کوکران 373 نفر به عنوان جمعیت نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامة محقق ساختة سرمایة اجتماعی و پرسشنامة مقیاس کوتاه ارزیابی نشاط اجتماعی بود که هر دو اعتبار صوری داشتند و پایایی آن ها نیز به وسیلة ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 78/0 و 81/0 محاسبه شد. بنا بر یافته های پژوهش، سرمایة اجتماعی در دو بُعد ساختاری و شناختی با متغیر نشاط اجتماعی رابطة معنادار دارد. پس می توان نشاط اجتماعی را از طریق ابعاد سرمایة اجتماعی تبیین کرد. بُعد ساختاریِ سرمایة اجتماعی شامل مشارکت، دامنة فعالیت، تعهدات اجتماعی نسبت به بُعد شناختی سرمایة اجتماعی شامل انسجام، اعتماد، ارزش ها، نگرش های اجتماعی تأثیر بیشتری دارد.

خلافت فاطمی در قاهره، برای تقویت جایگاه سیاسی و اجتماعی، به مقبولیت مردمی نیازمند بود تا در برابر خلافت عباسیان و پیروان اهل سنت مصر توانمند باشد. رویکرد خشونت بار آنها در مغرب، آسیب های فراوانی به خلافت فاطمیان وارد کرد و مقبولیت اجتماعی را از دست دادند؛ بنابراین بررسی رویکرد آنها در به دست آوردن مقبولیت مردمی و کارکرد نشاط اجتماعی از بایسته های پژوهش درباره فاطمیان است. نوشتار کنونی با روش توصیفی و تحلیلی و با رویکرد تاریخی، کارکرد نشاط اجتماعی آیین های مردمی مصر را در مقبولیت اجتماعی خلفای فاطمی واکاوی کرده است. در این زمینه، مقاله برای روشن شدن تاثیر نشاط اجتماعی در مقبولیت مردمی، کارکرد فرهنگی آموزشی و کارکرد اجتماعی نشاط اجتماعی را در زمینه توانمندسازی و مقبولیت خلافت فاطمیان برای رویارویی با خلافت عباسی و همراه کردن مردم مصر با اندیشه های تشیع بررسی کرده است. بررسی ها نشان داد برگزاری آیین های مردمی با کارکردهای سه گانه فرهنگی نشاط اجتماعی شامل کارکرد نمادین، کارکرد آموزشی و کارکرد تحمل پذیری و نیز کارکردهای سه گانه اجتماعی نشاط اجتماعی شامل کارکرد نظارت اجتماعی، کارکرد سرسپردگی به خلفای فاطمی و کارکرد انسجام اجتماعی در زمینه اهداف فاطمیان بسیار راهگشا بوده است؛ همچنین مقبولیت مردمی خلافت فاطمی را به همراه داشته است.